Był sobie człowiek - jak powstawał świat według serialu BBC

Był sobie człowiek - jak powstawał świat według serialu BBC
Autor Hubert Czerwiński
Hubert Czerwiński15.09.2023 | 8 min.

Zagłębienie się w tajemnice wszechświata

Od zarania dziejów ludzkość zadawała sobie pytania dotyczące początków świata, który nas otacza. Skąd przybyliśmy i dokąd zmierzamy? Jak powstało życie i dlaczego właśnie na Ziemi? Te fundamentalne kwestie nurtują umysły uczonych i filozofów od tysiącleci. Wreszcie nowoczesna nauka zaczyna dostarczać frapujących teorii i dowodów, rzucających światło na genezę wszechświata, ziemi i człowieka. Wielki Wybuch, ewolucja czy dryf kontynentalny to tylko niektóre z koncepcji próbujących wyjaśnić mechanizmy, dzięki którym powstał świat, jaki znamy. Aby lepiej zrozumieć te skomplikowane procesy, warto sięgnąć po rzetelne źródła wiedzy.

Początki wszechświata w teorii Wielkiego Wybuchu

Gdy cofniemy się do początków istnienia, natrafiamy na teorię Wielkiego Wybuchu. Zgodnie z nią, około 13,8 miliarda lat temu nastąpiła eksplozja niezmierzonej gęstości i temperatury, z której wyłoniły się zalążki wszystkich galaktyk. W ciągu pierwszych minut powstawały pierwsze gwiazdy, a w kolejnych milionach lat formowały się już całe galaktyki. To właśnie w tych gorących piecach narodziły się pierwsze atomy wodoru i helu, budulec wszystkich późniejszych struktur. Dokładne obserwacje promieniowania kosmicznego potwierdzają, że Wielki Wybuch faktycznie miał miejsce.

Powstawanie gwiazd w mgławicach

Gwiazdy rodzą się w obłokach gazu i pyłu zwanych mgławicami. Pod wpływem grawitacji obłoki te zapadają się i zagęszczają. W centrum powstaje proto gwiazda, wokół której skupia się coraz więcej materii. W miarę kurczenia się, gęstość i temperatura wzrastają, aż dochodzi do zapłonu termojądrowego. Tak narodziło się Słońce 4,6 mld lat temu. Inne gwiazdy rodzą się podobnie.

Układanie się galaktyk

Z czasem gwiazdy łączą się w większe struktury - galaktyki. Nasza Galaktyka, Droga Mleczna, zawiera około 100 mld gwiazd i obłoków gazu i pyłu. Galaktyki skupiają się z kolei w gromady i supergromady galaktyk. Cały obserwowalny wszechświat zawiera około 100 mld galaktyk ułożonych w olbrzymią sieć kosmicznych włókien.

Formowanie się Układu Słonecznego

Z materii pozostałej po narodzinach Słońca uformowały się planety. Najpierw powstał dysk protoplanetarny z pyłu i gazu. Pod wpływem grawitacji zlepiły się większe fragmenty skalne, tworząc zalążki planet. Słońce wchłonęło gaz, a planety urosły, zbierając resztki. Tak 4,5 mld lat temu narodziły się Ziemia, Mars, Wenus i Merkury. Później powstały planety zewnętrzne: gazowe olbrzymy Jowisz i Saturn oraz Uran z Neptunem.

Pierwsze formy życia na Ziemi

Jak powstało życie na Ziemi? Najprawdopodobniej pod wpływem wyładowań atmosferycznych z prostych związków chemicznych zaczęły tworzyć się złożone cząsteczki, w tym aminokwasy. Uformowały się pierwsze struktury lipidowo-białkowe, a z nich prymitywne komórki. Przez miliardy lat ewoluowały w coraz bardziej złożone organizmy. Przełomem było powstanie komórek z jądrem. Życie zaczęło przyspieszać.

Pochodzenie pierwszych organizmów

Naukowcy uważają, że pierwsze proste organizmy, archeony, powstały około 3,5 mld lat temu w gorących źródłach oceanicznych lub płytkich stawach. Żywiły się związkami chemicznymi z otoczenia. Rosły i dzieliły bez ingerencji tlenu. Stopniowo rodziły się coraz doskonalsze bakterie.

Ewolucja ku złożoności

Przez 2 mld lat dominowały prokarionty - bakterie i archeony. Dopiero 1,5 mld lat temu wyewoluowały bardziej złożone komórki eukariotyczne z jądrem i organellami. Powstały pierwsze wielokomórkowce, a później rośliny i zwierzęta. Wykształciły się tkanki, narządy, układy krążenia i nerwowy. Życie stawało się coraz bardziej skomplikowane.

Era gadów - panowanie dinozaurów

250 mln lat temu kontynenty tworzyły superkontynent Pangeę. Panował klimat suchy i gorący. Dominowały gigantyczne gady - dinozaury. Były roślinożerne, mięsożerne i wszystkożerne. Niektóre osiągały rozmiary domów. Ich panowanie trwało 135 mln lat. Potem nastała zagłada. Zderzenie asteroidy wywołało wymieranie dinozaurów. Ocalały niewielkie ssaki. Ich czas nadszedł.

Rozwój człowiekowatych i hominidów

Przed 65 mln lat kontynenty zaczęły się oddalać. Suchą Pangeę zastąpił klimat wilgotny i chłodny. Rosły lasy i bagna. W tych warunkach rozwinęły się ssaki. Wśród nich pojawiły się naczelne. 6 mln lat temu oddzieliła się linia człowiekowatych, z której przed 2,5 mln lat wyewoluowali pierwsi hominidzi - istoty dwunożne. Ruszyła niezwykła historia człowieka.

Wpływ dryfu kontynentalnego

Kiedy 200 mln lat temu kontynenty zaczęły dryfować, zmienił się klimat Ziemi. Wilgotne lasy sprzyjały małym ssakom zręcznie poruszającym się na gałęziach. Tak rozwinęły się naczelne, z których wyodrębniły się człowiekowate.

Adaptacje pierwszych hominidów

Australopiteki jako pierwsze chodziły na dwóch kończynach, choć ich mózg pozostawał mały. 2 mln lat temu pojawił się homo habilis używający narzędzi. Jego mózg rósł, poleskie środowisko wymuszało coraz większą pomysłowość. Tak rodziła się ludzka inteligencja.

Rewolucja neolityczna i cywilizacje

Przed 10 tys. lat ludzie opanowali rolnictwo i hodowlę, porzucając wędrowny tryb życia łowców-zbieraczy. Powstawały pierwsze wioski i miasta. Rozwijały się rzemiosła, handel, sztuka i wierzenia. Narodziły się pierwsze cywilizacje: Mezopotamii, Egiptu, Indusu czy Chin. Ludzkość wkroczyła w nową erę.

Osiadły tryb życia

Epoka lodowcowa dobiegła końca. Ludzie zaczęli oswajać zwierzęta i uprawiać rośliny. Zamiast tułać się za zwierzyną zakładali stałe osady. Tak zrodziła się rewolucja neolityczna. Wieśniaczy tryb życia sprzyjał gwałtownemu przyrostowi ludności.

Rozwój miast i cywilizacji

Znad rzek Tygrys i Eufrat narodziła się cywilizacja sumeryjska. Ludność skupiała się w miastach takich jak Ur i Uruk. Rozwinęło się pismo, kodeksy praw, matematyka, astronomia. Podobnie działo się w Egipcie, Indiach czy Chinach. Tak zaczęła się historia świata.

Epoka średniowiecza

Upadek cesarstwa rzymskiego w V wieku zapoczątkował średniowiecze w Europie. Nastały ciemne czasy wojen, głodu i zarazy. Ludzie modlili się o ocalenie. Jednocześnie rozkwitały kalifaty muzułmańskie, przechowujące antyczną wiedzę. W XIII w. mongolskie hordy dotarły do Europy. Świat stanął na krawędzi zagłady.

Najazdy barbarzyńców

Napor germańskich plemion obalił wielowiekowe cesarstwo rzymskie. Zanikła infrastruktura państwowa, ludzie uciekali na wieś. Europa pogrążyła się w chaosie wojen i wędrówek ludów. Nastały mroczne czasy, które na kilka wieków cofnęły rozwój cywilizacji.

Ekspansja Arabów

Tymczasem rozwijały się kalifaty arabskie od Hiszpanii po Indie. Dzięki nim przetrwała wiedza antyczna. Bagdad stał się centrum nauki. Rozkwitały handel, rzemiosła, sztuka. Europa zaczęła asymilować osiągnięcia Arabów. Był to początek jej powrotu.

Odrodzenie i rewolucja naukowa

Od XV w. narodziła się nowa epoka. Wielkie odkrycia geograficzne poszerzyły horyzonty. Rozwinęły się nauki przyrodnicze. Powstała metoda naukowa. Rewolucja przemysłowa zapoczątkowała erę maszyn. Ludzkość wkroczyła w dobę nowożytną, pełną nieograniczonych możliwości.

Wyprawy odkrywców

Dzięki żegludze oceanicznej Europejczycy docierali do Nowego Świata, Afryki i Azji. Handel zamorski przysparzał bogactw. Rozwijały się nauki takie jak geografia, kartografia, astronomia. Obaleniu uległ dogmatyzm i przesądy.

Narodziny nauki

Uczeni tacy jak Kopernik, Galileusz, Newton tworzyli podwaliny nowożytnej nauki. Powstała metoda naukowa oparta na doświadczeniach i matematyce. Rozum zwyciężył ciemnotę. Rozpoczęła się era rozwoju techniki, a wkrótce rewolucja przemysłowa i triumf człowieka.

W nieustannej pogoni za wiedzą

Podróż przez dzieje wszechświata i ludzkości pokazuje, jak daleką drogę przebyliśmy od pierwotnej zupy chemicznej do współczesnej cywilizacji. To fascynująca opowieść pełna zawiłych zależności, przypadków i prawidłowości. Im więcej odkrywamy, tym więcej pytań narasta. Być może nigdy nie poznamy całej prawdy o początkach. Jednak nieustanna pogoń za wiedzą, nawet jej drobne okruchy, pozwala nam zrozumieć siebie i nasze miejsce we wszechświecie. Dalsze poszukiwania z pewnością przyniosą kolejne zdumiewające teorie i rewelacje na temat genezy świata i człowieka.

Najczęstsze pytania

Był sobie człowiek - jak powstawał świat według serialu BBC

Jak powstał wszechświat?

Zgodnie z teorią Wielkiego Wybuchu, wszechświat powstał 13,8 mld lat temu z niewyobrażalnie gęstej i gorącej zupy materii i promieniowania.

Skąd wzięło się życie na Ziemi?

Przyjmuje się, że pierwsze organizmy powstały spontanicznie w prebiotycznej zupie chemicznej pod wpływem wyładowań atmosferycznych.

Kiedy pojawił się człowiek?

Pierwsi przedstawiciele rodzaju Homo, wyodrębnionego z człowiekowatych, pojawili się w Afryce 2-3 miliony lat temu.

Jak zmieniał się klimat Ziemi?

Klimat zmieniał się wielokrotnie, m.in. pod wpływem dryfu kontynentów, uderzeń asteroid, zmian aktywności Słońca.

Co zapoczątkowało cywilizację?

Kluczowym momentem było opanowanie rolnictwa i hodowli w neolicie. Ludzie zaczęli tworzyć osady, miasta, państwa.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Breaking Bad - dlaczego warto obejrzeć ten kultowy serial?
  2. Nowy sezon 20 Chirurdzy: Powrót Ellen Pompeo do szpitala Grey Sloan
  3. Pojutrze - przestroga przed globalnym ociepleniem w katastroficznym scenariuszu
  4. Nietykalni - wzruszająca historia przyjaźni na przekór przeciwnościom
  5. Palm Springs - komedia z elementami sci-fi o pętli czasowej
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Hubert Czerwiński
Hubert Czerwiński

Jestem pasjonatem muzyki. Na blogu recenzuję nowości serialowe i filmowe. Oceniam fabułę, grę aktorów i realizację. Wyłapuję mocne i słabe strony produkcji. Polecam tytuły warte uwagi i ostrzegam przez tymi mniej udanymi. Dbam o rzetelność i obiektywizm.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły